Góra Zamkowa
|
|
|
|
Uchodzi za jeden z najpiękniejszych zakątków Suwalszczyzny. Jej bezpośrednie otoczenie to zalesiona Góra Kościelna i Góra Cmentarna oraz cztery jeziora - Szurpiły, Tchliczysko, Jeglówek i Jeglóweczek. Wierzchołek Góry Zamkowej wznosi się ponad 45 m nad powierzchnię otaczających ją jezior i 228,1m nad poziom morza.
Szurpiły zostały założone przez kamedułów wigierskich w 1685 r., na miejscu osady drwali. Dziś jest to niewielka wieś letniskowa, bardzo ładnie położona na polodowcowej wysoczyźnie, przy południowej granicy Suwalskiego Parku Krajobrazowego.
W okolicach Szurpił występują duże anomalie magnetyczne, spowodowane głębokimi pokładami rud żelaza. Wokół jest bardzo dużo jezior, zwanych ogólnie szurpilskimi. Należą do nich Jeglóweczek, Jeglówek, Tchliczysko, Szurpiły i Kopane.
Niedaleko - oddalona o dwa kilometry od wsi - jest Góra Zamkowa, która uchodzi za jeden z najpiękniejszych zakątków Suwalszczyzny. Do dziś można dostrzec - przyglądając się zboczom góry - trzy pierścienie ziemnych wałów obronnych, umocnionych głazami. To pozostałość z bogatej przeszłości historycznej tego miejsca - obok Osinek, Szwajcarii i Żywej Wody największy obiekt archeologiczny Suwalszczyzny. Oczekuje na pełne poznanie i opisanie.
Za czasów Jaćwieskich Góra Zamkowa wraz z całym jeziornym otoczeniem oraz wzniesieniami Góry Kościelnej i Cmentarnej pełniła bardzo ważną funkcję osadniczą, obronną i kultową. Z tego też powodu była odpowiednio zabezpieczona wałami obronnymi, a w jej otoczeniu systemem fortyfikacji - podwójnym rzędem palisadowego muru umocnionego kamieniami. Aby zabezpieczyć się od południa, wykopano szeroki kanał, który wypełniły wody Tchliczyska. Od strony Góry Kościelnej warowni bronił wysoki mur kamienny, z czasem rozebrany na budowę traktu z Suwałk do Jeleniewa. System obronny uzupełniały strażnicze wieże na wyspach jezior Szurpiły i Jeglówek. Taki wygląd grodu jest datowany na X-XIII wiek.
Osadnictwo Góry Zamkowej sięga jednak znacznie wcześniejszych czasów. Między III a II wiekiem przed naszą erą stały tu drewniane domostwa otoczone palisadą. Budynki posiadały konstrukcję słupową ze ścianami bocznymi z plecionki oklejonej gliną. W osiedlu mieszkało około 30-50 osób. Był też warsztat odlewniczy.
W początkach okresu rzymskiego ta osada obronna została rozbudowana. Stworzono wówczas cały majdan grodziska z domami o konstrukcji zrębowej 5x5 m z jednoizbową sienią przy wejściu. Prawdopodobnie tam też chowano spalone szczątki zmarłych.
Mieszkańcy znali uprawę roślin i hodowlę zwierząt. Znaleziono także formy do odlewów brązu, ceramikę i ozdoby.
W końcu I lub początku II wieku, domy na Górze Zamkowej strawił pożar. Przez blisko 300 lat - do V wieku nikt tu nie mieszkał. Od VIII lub IX wieku góra staje się ośrodkiem kultu, gdzie palono ofiarne ognie i czczono święte drzewa. Ginęli tu także ludzie, składani w ofierze. Miejsce to ponownie zasiedlono i w XI wieku poważnie wzmocniono (wał obronny wynosił ponad 800 m długości). W tym okresie góra wraz ze swym otoczeniem stanowiła centrum osadnicze jednego z dużych plemion jaćwieskich.
Historycy uważają, iż grodzisko było ośrodkiem włości Kresima - kunigasa Skomandra. Próbował on zjednoczyć całą Jaćwież, w celu walki z Krzyżakami (niestety bezskutecznie).
W dokumencie krzyżackim z 1425 roku, góra określana jest jako "potężne grodzisko Surpyl", które Krzyżacy kilkakrotnie, lecz daremnie próbowali zdobyć. Twierdza ostatecznie została zdobyta dzięki zdradzie kilku wojowników jaćwieskich. Później Krzyżacy warownię zburzyli. |   |
|
dodaj obiekt
reklama
o serwisie
pomoc
kontakt
dodaj do ulubionych
poleć znajomemu
