Kanał Augustowski
|
|
|
|
Kanał Augustowski należy do najbardziej cennych i popularnych zabytków polskiej kultury technicznej. Był największą inwestycją Królestwa Polskiego XIX wieku. Jest kanałem żeglownym, podziałowym, który łączy dopływ Narwi i Biebrzę z Niemnem. Wykorzystuje obniżenie rynnowe, tworzące pasmo jezior augustowskich oraz doliny rzek - Netty i Czarnej Hańczy. Ma długość 101,3 km, a w Polsce 80 km - z czego 77,5 utrzymanych w stanie pełnej spławności.
Połączenie wodne Wisły z Niemnem stało się konieczne z powodu restrykcji gospodarczych zamykających dostęp dla handlu polskiego do Bałtyku. Z inicjatywą stworzenia takiego połączenia wyszedł minister skarbu - Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki w 1822 r. Projekt obejmował okrężną arterię wodną, omijającą pruskie terytoria, łączącą centrum Kongresówki z portami łotewskimi. Dwie niezależne ekipy badawcze, wysłane w teren dokonały potrzebnych pomiarów i realności wykonania tego projektu. Na ich podstawie w maju 1824 roku car Aleksander I podjął decyzję o rozpoczęciu budowy kanału przez stronę polską. Do 1831 roku budową zajmowały się struktury wojskowe podległe dyrektorowi Korpusu Inżynierów. Po klęsce powstania inwestycję przejęła instancja cywilna - Zarząd Komunikacji Lądowych i Wodnych. Koszt kanału przekroczył czternaście milionów ówczesnych złotych polskich.
W budowie kanału brali udział najlepsi w tamtym czasie polscy inżynierowie, między innymi: generał Prądzyński, generał Chrzanowski, podpułkownik P. Lelewel, A. Szultz, W. Kolberg, J. Sporny.
Kanał Augustowski pomimo tak wspaniałych planów, nie został ukończony i stracił swą rangę. Stało się tak z powodu wycofania Prus z wojny celnej w 1825 r., a także rozwinięcia sieci połączeń kolejowych. Stał się za to trasą lokalną, służącą do spławu drewna. Miał podrzędne znaczenie, dlatego prowadzono na nim tylko nikłe modernizacje i ulepszenia. Przetrwał do czasów współczesnych w prawie niezmienionej formie.
Na linię wodną kanału składa się 44,85 km sztucznych przekopów, 35,05 km uregulowanych koryt rzecznych i 21,3 km jezior. Kanał Augustowski posiada 18 śluz murowanych i 23 upusty, z czego 14 śluz znajdujących się w granicach Polski. Dziewięć z nich posiada oryginalną konstrukcję XIX - wieczną. Śluzy Kanału Augustowskiego umożliwiają pokonanie różnicy poziomów wynoszącej 54,04 m. Jego zapotrzebowanie na wodę zaspokaja jezioro Serwy.
Kanał jest prawdziwą perłą wśród szlaków wodnych Europy. Spływy wzdłuż Kanału były jedną z ulubionych rozrywek Ojca Świętego Jana Pawła II. W najbliższym sąsiedztwie Kanału znajdują się ruiny - słynnej linii Mołotowa - pasa umocnień rosyjskich ciągnących się wzdłuż granicy z Niemcami wytyczonej po podziale Polski dokonanym przez okupantów w 1939 roku.
Kanał Augustowski stał się częścią wyjątkowo malowniczego i łatwego szlaku wodnego Czarnej Hańczy. Organizatorzy turystyki proponują dziesięcio- lub czternastodniowe spływy z noclegami na polach namiotowych lub stanicach wodnych. Szczegóły dotyczące szlaków kajakowych na stronie szlaki turystyczne. |   |
|
dodaj obiekt
reklama
o serwisie
pomoc
kontakt
dodaj do ulubionych
poleć znajomemu
